Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất khi sử dụng tời điện là cho rằng tải trọng ghi trên tem máy có thể sử dụng liên tục mỗi ngày. Thực tế, đây là nguyên nhân khiến rất nhiều motor bị cháy, hộp số nhanh mòn và cáp tải xuống cấp chỉ sau một thời gian ngắn.
Sau hơn 10 năm làm việc với các dòng tời điện mini, tời điện dân dụng và tời xây dựng, tôi gần như luôn khuyến nghị khách hàng chỉ nên vận hành ở mức 70 – 80% tải trọng định mức để thiết bị đạt tuổi thọ tối đa.
Tải trọng định mức không phải tải trọng làm việc
Đây là điều tôi luôn giải thích với khách hàng trước khi lựa chọn tời điện. Nhiều người cho rằng tải trọng ghi trên tem máy chính là mức tải có thể sử dụng liên tục mỗi ngày. Thực tế, tải trọng định mức chỉ là giới hạn thiết kế tối đa mà nhà sản xuất thử nghiệm trong điều kiện tiêu chuẩn.
Trong quá trình nâng hạ thực tế luôn xuất hiện:
- Tải động khi đề pa.
- Rung lắc tải.
- Thay đổi trọng tâm hàng hóa.
- Sụt áp nguồn điện.
Những yếu tố này khiến lực tác động lên motor, hộp số và cáp tải lớn hơn tải trọng thực tế từ 10 – 30%. Việc duy trì tải làm việc ở mức 70 – 80% tải trọng định mức không chỉ giúp motor ít nóng hơn mà còn tăng đáng kể tuổi thọ của hộp số, phanh điện từ và cáp tải. Đây cũng là nguyên tắc mà hầu hết các đơn vị vận hành thiết bị nâng hạ chuyên nghiệp đang áp dụng.
Tải động luôn lớn hơn tải tĩnh
Đây là lý do tôi không bao giờ khuyến nghị sử dụng tời điện ở mức 100% tải trọng định mức. Khi tải còn nằm trên mặt đất, đó là tải tĩnh. Nhưng ngay khi motor bắt đầu nâng tải, hệ thống phải thắng quán tính ban đầu và sinh ra tải động.
Thông thường:
- Tải động lớn hơn tải tĩnh từ 10 – 30%.
Ví dụ:
- Tải thực tế 500kg.
- Lực tác động lên motor và hộp số có thể đạt 550 – 650kg khi đề pa.
Đó là lý do một chiếc tời nâng đúng tải trọng ghi trên tem vẫn có thể nhanh nóng hoặc giảm tuổi thọ nếu thường xuyên làm việc sát tải.
Motor nóng nhanh khi làm việc sát tải
Motor là bộ phận chịu ảnh hưởng rõ nhất khi tời điện thường xuyên hoạt động ở mức tải trọng tối đa.
Khi tải tăng:
- Dòng điện motor tăng.
- Nhiệt độ cuộn dây tăng.
- Khả năng tản nhiệt giảm.
Biểu hiện thường gặp:
- Vỏ motor nóng bất thường.
- Tốc độ nâng giảm.
- Máy phát tiếng ù lớn hơn.
Nếu tình trạng này kéo dài, lớp cách điện của cuộn dây sẽ lão hóa nhanh, làm giảm đáng kể tuổi thọ động cơ. Đó là lý do tôi luôn khuyến nghị chỉ nên vận hành tời điện ở mức 70 – 80% tải trọng định mức để motor làm việc ổn định và bền hơn.
Hộp số và cáp tải cũng bị ảnh hưởng
Không chỉ motor, hộp số và cáp tải cũng phải chịu áp lực rất lớn khi tời điện thường xuyên làm việc sát tải.
Khi nâng gần 100% tải trọng định mức:
- Bánh răng chịu lực lớn hơn.
- Ổ bi mòn nhanh hơn.
- Cáp tải bị kéo căng liên tục.
- Tang cuốn chịu áp lực cao hơn.
Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến:
- Hộp số phát tiếng kêu lớn.
- Tốc độ nâng giảm.
- Cáp tải nhanh mòn hoặc biến dạng.
Đó là lý do các hệ thống nâng hạ chuyên nghiệp luôn vận hành ở mức tải an toàn thay vì sử dụng tối đa khả năng của thiết bị.
Vậy nên sử dụng bao nhiêu phần trăm tải trọng?
Theo kinh nghiệm thực tế của tôi, mức tải làm việc lý tưởng nhất là khoảng 70 – 80% tải trọng định mức của tời điện.
Ví dụ:
- Tời 300kg → tải làm việc khoảng 200 – 240kg.
- Tời 500kg → tải làm việc khoảng 350 – 400kg.
- Tời 1 tấn → tải làm việc khoảng 700 – 800kg.
Khi vận hành trong khoảng tải này:
- Motor ít nóng hơn.
- Hộp số làm việc nhẹ hơn.
- Cáp tải bền hơn.
- Phanh điện từ ổn định hơn.
- Tuổi thọ thiết bị tăng đáng kể.
Đây cũng là nguyên tắc mà các đơn vị nâng hạ uy tín thường áp dụng để đảm bảo thiết bị vận hành ổn định trong nhiều năm.
Để lại một bình luận